ภาพของ “ไวน์โลกเก่า” ที่ผู้คนส่วนใหญ่จินตนาการ มักจะเป็นฝรั่งเศสและอิตาลี—สองเสาหลักที่ครองเวทีโลกด้วยชื่อเสียงและความหรูหราที่สืบทอดมาหลายร้อยปี แต่ท่ามกลางเงาของยักษ์ใหญ่เหล่านั้น สเปน (Spain) กลับถูกมองข้าม ทั้งที่แท้จริงแล้ว นี่คือดินแดนที่มีเรื่องเล่าและมรดกแห่งไวน์ที่ยาวนานไม่แพ้กัน

เพราะสเปนคือประเทศที่มี พื้นที่ปลูกองุ่นมากที่สุดในโลก และมีความหลากหลายของภูมิอากาศและภูมิประเทศที่กว้างขวาง ตั้งแต่ทะเลเมดิเตอร์เรเนียนไปจนถึงที่ราบสูง Meseta และภูเขา Pyrenees ไวน์ที่นี่ไม่เพียงเป็นเครื่องดื่ม หากแต่คือภาพสะท้อนของวัฒนธรรม ชีวิตประจำวัน และความภาคภูมิใจที่ชาวสเปนส่งต่อมาหลายศตวรรษ

ไวน์และประวัติศาสตร์

การทำไวน์ในสเปนมีจุดเริ่มต้นตั้งแต่ยุคโบราณ กรีกและฟินีเซียนเป็นผู้บุกเบิกการปลูกองุ่นบนชายฝั่งทะเลเมดิเตอร์เรเนียน ก่อนที่จักรวรรดิโรมันจะเข้ามาพัฒนาและขยายการผลิตไวน์ในคาบสมุทรไอบีเรียจนกลายเป็นสินค้าเกษตรที่เฟื่องฟู ไวน์จาก Hispania (ชื่อโรมันของสเปน) ถูกส่งไปยังกรุงโรมและทั่วจักรวรรดิ ผ่านเส้นทางการค้าและท่าเรือ ทำให้วัฒนธรรมไวน์กลายเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตชาวสเปนตั้งแต่นั้นมา

เมื่อเวลาล่วงเข้าสู่ยุคกลาง (Medieval Period) ไวน์สเปนยังคงมีบทบาทสำคัญ ทั้งในงานศาสนาและการค้า โดยเฉพาะในแคว้น La Rioja และ Ribera del Duero ที่เริ่มมีการจดบันทึกเกี่ยวกับไร่องุ่นและการเก็บภาษีไวน์ วัดและอารามต่าง ๆ ทำหน้าที่เป็นผู้ดูแลไร่องุ่น พัฒนาทั้งความรู้และเทคนิคการทำไวน์ ทำให้ไวน์กลายเป็นทั้ง “อาหารของพระเจ้า” และสินค้าเศรษฐกิจของผู้คนในภูมิภาค

ก้าวสู่ยุคแห่งการเดินเรือและการล่าอาณานิคม (Age of Exploration) ระหว่างศตวรรษที่ 15–16 ไวน์สเปนเดินทางไกลไปทั่วโลกพร้อมกองเรือของจักรวรรดิสเปน โดยเฉพาะ Sherry จากเมือง Jerez ที่ได้รับความนิยมในราชสำนักอังกฤษและยุโรปเหนือ กลายเป็นเครื่องดื่มที่บ่งบอกถึงความหรูหราและอิทธิพลทางการค้า การส่งออกไวน์ในยุคนั้นทำให้ชื่อเสียงของสเปนขจรขจายไปทั่วโลก

อย่างไรก็ตาม ศตวรรษที่ 19 คือบททดสอบครั้งใหญ่ เมื่อโรค Phylloxera ระบาด ทำลายไร่องุ่นทั่วยุโรป รวมถึงสเปน แต่จากวิกฤตครั้งนี้เองที่ผู้ผลิตสเปนได้เรียนรู้และพัฒนาวิธีการใหม่ เช่น การใช้รากพันธุ์องุ่นจากอเมริกาต้านโรค และการนำถังโอ๊กฝรั่งเศสมาใช้บ่มไวน์ Rioja ผลลัพธ์คือการสร้างมาตรฐานคุณภาพใหม่ที่ทำให้ไวน์สเปนก้าวเข้าสู่ยุคสมัยใหม่ และยังคงเป็นรากฐานของการผลิตจนถึงปัจจุบัน

องุ่นที่เป็นตัวแทนความเป็นสเปน

● Tempranillo – ราชาแห่งองุ่นสเปน ให้กลิ่นรสเชอร์รีแดง, พลัม และเครื่องเทศ เป็นหัวใจของ Rioja และ Ribera del Duero
● Garnacha (Grenache) – องุ่นที่ให้ไวน์กลมกล่อม สดใส มักใช้ทำโรเซ่ใน Navarra และไวน์แดงเข้มข้นใน Priorat
● Albariño – องุ่นขาวจาก Galicia ที่ให้ไวน์สดชื่น กลิ่นซิตรัสและดอกไม้ เหมาะกับอาหารทะเลจากแถบแอตแลนติก
● Palomino – หัวใจของไวน์ Sherry ที่โลกยกย่อง

สเปนกับวัฒนธรรมการดื่ม

หากฝรั่งเศสคือโลกของห้องเก็บไวน์ใต้ดิน และอิตาลีคือการดื่มกับครอบครัวใหญ่แล้ว สเปนก็คือ “ไวน์ที่เดินทางไปพร้อมกับชีวิตประจำวัน” ที่นี่ ไวน์ไม่ใช่สิ่งหรูหรา หากแต่เป็นคู่หูของ Tapas จานเล็ก, การพูดคุยในบาร์ริมถนน และการเฉลิมฉลองในเทศกาลท้องถิ่น

การจิบแก้ว Rioja Crianza คู่กับเนื้อแกะย่างกลางฤดูใบไม้ผลิ หรือการดื่ม Albariño คู่กับหอยนางรมสดจากชายฝั่ง Galicia ไม่ได้เป็นเพียงการจับคู่ไวน์กับอาหาร แต่คือการเข้าถึงวิถีชีวิตของชาวสเปนในแบบแท้จริง

ไวน์สเปนบนเวทีโลก

แม้สเปนจะมีมรดกไวน์ยาวนาน แต่หลายครั้งกลับถูกบดบังด้วยชื่อเสียงของ Bordeaux หรือ Tuscany ทว่าในศตวรรษที่ 21 เสียงของสเปนเริ่มดังขึ้นอีกครั้ง ไวน์จาก Priorat ถูกยกย่องให้เป็นหนึ่งในไวน์แดงที่ทรงพลังที่สุดของยุโรป ในขณะที่ Cava จาก Catalonia กลายเป็นคู่แข่งของ Champagne ในด้านความคุ้มค่าและคุณภาพ

นอกจากนี้ยังมีการฟื้นฟูพันธุ์องุ่นพื้นเมืองโบราณ ที่ถูกละเลยไปนาน เช่น Mencía, Godello หรือ Monastrell ทำให้สเปนกลายเป็นแหล่งค้นพบใหม่ของนักดื่มทั่วโลก

สเปนคือ “อัญมณีที่ถูกซ่อน” ของไวน์โลกเก่า มันเต็มไปด้วยประวัติศาสตร์ยาวนาน, พันธุ์องุ่นที่มีเอกลักษณ์, และวัฒนธรรมการดื่มที่มีชีวิตชีวา หากฝรั่งเศสให้ความหรูหรา และอิตาลีให้ความโรแมนติก สเปนก็มอบความจริงแท้—ความอบอุ่น ความสนุก และรสชาติที่เข้าถึงได้

ครั้งหน้าที่คุณมองหาขวดใหม่บนชั้นไวน์ ลองหยิบ Rioja, Albariño หรือ Priorat ขึ้นมา แล้วปล่อยให้มันพาคุณเดินทางไปตามท้องถนนของบาร์เซโลนา, ชายฝั่ง Galicia หรือไร่องุ่น Priorat คุณจะเข้าใจทันทีว่า ทำไม สเปนคือโลกเก่าที่ไม่ควรถูกมองข้าม

คลิ๊กเพื่อดูไวน์จาก สเปน (Spain) ทั้งหมด